NETWORKS OF DISPOSSESSION

Collective data compiling and mapping on the relations of capital and power in Turkey

Projects of DispossessionPartnerships of DispossessionDispossessed Minorities

Partnerships of Dispossession

In which other companies do we run into board members of corporations who undertake projects of dispossession in Turkey?
996 Person ∙ 312 Company ∙ 5 Association
INTERACTIVE MAP

Dispossessed Minorities

Which government organizations now own the properties confiscated from religious minority foundations in Turkey?
593 Property ∙ 242 Person ∙ 59 Foundation ∙ 11 Organization
INTERACTIVE MAP

Mülksüzleştirme Ağları Hakkında

Sermaye-iktidar ilişkileri üzerine kolektif veri derleme ve haritalama çalışması Mülksüzleştirme Ağları’nın yeni sürümü çıktı (mulksuzlestirme.org). İlk versiyonu Eylül 2013'de yayınlanan çalışma 393 proje, 433 şirket ve 45 devlet kurumu ile binin üzerinde ihale ve ortaklık ilişkisi içeriyor. Bu sürümde Graph Commons ağ haritalama altyapısıyla desteklenen arayüz yenilendi; gelişmiş arama, filtreleme ve sosyal mecralarda paylaşma özellikleri eklendi.

Mülksüzleştirme Ağları’nda üç ayrı harita mevcut. Projeler haritasında, İstanbul’un Kuzey Ormanları’nı talan edecek 3. Havalimanı’ndan Tarlabaşı ve Sulukulelileri yerinden eden kentsel dönüşüm projelerine, Hasankeyf'i sular altında bırakacak Ilısu Barajı'ndan Emek Sineması’nın yıkılmasına sebep olan AVM'ye toplam 393 proje ve bunların üstlenicisi özel şirketlerle devlet kurumları arasındaki bağlantılar ifşa ediliyor. Projelerin maliyetleri, başlangıç tarihleri, hangi il-ilçede yapıldığı, varsa iş kazaları gibi bilgiler de bu haritada mevcut. Çalışmanın ikinci haritasında bu projeleri gerçekleştiren şirketlerin yönetim kurulu üyeleri üzerinden kurulan ortaklıklar, üçüncü haritada ise el konulan azınlık mülklerinin hangi devlet kurumları üzerinden hangi aktörlere aktarıldığı gösteriliyor.

Tüm bu veriler şirketlerin internet siteleri, İstanbul Ticaret Odası ve Ticaret Sicili Gazetesi gibi kamuya açık veriler ile gazete haberleri gibi ikincil kaynaklarla referanslandırılmıştır.

Güncellenmiş, detaylandırılmış kamuya açık veritabanı

Her geçen gün medya bağımsızlığına yönelik baskıların arttığına ve basının hükümet tarafından doğrudan sansürlendiğine tanık oluyoruz. Medya sahiplerinin özellikle de devletten aldıkları ihaleler yoluyla kurduğu çıkar ortaklıkları basının bir pazarlama aracına dönüşmesine ve havamıza, suyumuza, kamusal alanlarımıza el koyan bu süreçlere dair bilgiden yoksun bırakılmamıza sebep oluyor. Bunun yanı sıra Türkiye de diğer şirketleşmiş devletler gibi bilgiyi tekelinde tutmaya çabalarken, yığın veri işleme ve analiz kapasitesini sürekli geliştirmekte. Devlet kurumları bu yolla elde edilen bilgiyi, yaşam alanlarımızı yok etme pahasına kendi çıkarlarına yönelik büyük ölçekli projeler ve uzun vadeli programlar için kullanıyor.

Bireylerin veriye ulaşımının olmadığı ise küresel çapta inşa edilmiş bir algı. Herkesin kendi bulduğu verileri bir araya getirmesiyle, kamuya açık kaynaklardan yararlanarak kolektif veri arşivlemek ve haritalandırmak bu algıyı kıran, bilginin ilişkilendirilmesiyle büyük resmi açık edebilen eylemlilik biçimlerinden birisidir. Bu düşünceyle Mülksüzleştirme Ağları grubu olarak Gezi direnişinde bir araya geldik, kamuya açık veriyi derledik ve müşterek varlıklarımızı elimizden alan politikaları parmakla gösterilebilir hale getirmek için direniş enerjimizi bu güç ilişkilerini takip etmeye verdik.

Haritaların içerisinde gezinerek örneğin Ağaoğlu İnşaat’tan Maslak 1453’e ve bu projeye kamu imtiyazları sağlayan TOKİ ve Emlak Konut’a uzanabilirsiniz. Tarlabaşı ve Fener-Balat dönüşümü ihalelerini alan Gap İnşaat’ın sahibi Çalık Holding'in Turkuaz Medya Grubu üzerinden Sabah, ATV ve Takvim’e sahip olduğunu görebilirsiniz. Bu örneklerde olduğu gibi sermayenin dolaştığı patikaları ve güce ev sahipliği yapan aktörler arasındaki çıkar ortaklıklarını takip ederek haritada kendi seçkinizi oluşturabilir, sosyal mecralarda paylaşabilirsiniz.

Harita arayüzü ve yenilikler

Harita yazılımı sayesinde arayüzde yer alan proje, şirket ve kamu kurumu gibi düğümler bağlantı sayılarının ağırlığına göre birbirlerini itip çekerek yerlerini bulur. Bu sayede çok bağlantısı olan merkezi şirketler, devlet kurumları ya da kişiler öne çıkar. Ayrıca birbiriyle çok sayıda bağ kuran isimlerin bir araya gelmesiyle organik kümeleşmeler belirir.

Mülksüzleştirme Ağları ikinci sürümünde haritaların içindeki gezintinizi geliştirmeye yönelik birçok arayüz yeniliği de mevcut. Gelişmiş arama özelliğiyle kişi, şirket, proje ve kurum isimlerini harita içinde anında bulabilir, bulduğunuz aktörlerin ilişkilerine tıklayarak patikaları keşfedebilir, filtreleme özelliğiyle projeleri il ve ilçelerine göre ayrıştırabilir, örneğin sadece Beyoğlu Belediyesi sınırları içerisinde yapılan projeleri görebilirsiniz.

Bunun yanı sıra kişi, proje, şirket gibi düğümlerin üzerine tıklayarak sol üstte açılan Bilgi Kutusu’nda maliyet, ihale tarihi, proje görseli, ilişki listesi, varsa projede meydana gelmiş iş cinayetleri ve tüm bu bilgilerin derlendiği veri kaynaklarını bulabilirsiniz. Dahası, harita içinde kendi gezintinizin, yani seçkinizin görüntüsünü alabilir ve bu seçkiye özel oluşan URL adresini Bilgi Kutusu’nda bulunan Paylaş düğmesine tıklayarak sosyal mecralarda kolayca paylaşabilirsiniz. Bu sayede belirli ilişkileri tekrar tekrar görünür kılarak toplumsallaşmasına katkıda bulunabilirsiniz.

Mülksüzleştirme Ağları katılıma açıktır, aşama aşama devam etmektedir. Beraber çalışmak isterseniz ya da kaynak verebileceğiniz veriler varsa mulksuzlestirme@gmail.com üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Mülksüzleştirme Ağları hakkında gelişmelerinden haberdar olmak için @mulksuzlestirme Twitter hesabını takip edebilirsiniz.

Mahalleme, meydanıma, ağacıma, suyuma, toprağıma, evime, tohumuma, ormanıma, köyüme, kentime, parkıma dokunma!

About Networks of Dispossession

Networks of Dispossession Version II, a collective data compiling and mapping project dedicated to pursue the relations between capital and power in Turkey has been released on July 14th, 2014.

The first version of the project was published in September 2013 right after the Gezi resistance. Today after a year long collective work, the second version in total contains 393 projects, 433 corporations and 45 governmental institutions, along with thousands of connections between actors of dispossession, that are made possible through legal concessions. In this version, the interface powered by Graph Commons network mapping tool has also been updated with functions like advanced search, filter and share in social media.

Networks of Dispossession project consists of three maps; projects of dispossession, partnerships of dispossession and dispossessed minorities. ‘Projects of Dispossession’ exposes partnerships of private corporations and governmental institutions in Turkey via projects such as the third airport that will annihilate North Forests of Istanbul, urban transformation projects that displaced inhabitants of Tarlabaşı and Sulukule, Ilısu hydroelectric power plant project that will inundate Hasankeyf under dam reservoir, the Grand Pera project which caused Emek theater to be demolished and many others. The second map, ‘Partnerships of Dispossession’ reveals the partnerships that are established through members partaking in the boards of companies who undertake these projects, whereas the third map ‘Dispossessed Minorities’ point finger to the reallocation paths of properties of minorities confiscated by governmental organizations.

Every bits of data used to generate the maps are referenced to sources open to the public, such as the web pages of corporations, Istanbul Chamber of Commerce database and Trade Registry Gazette and secondary resources like newspaper articles. The budgets, the dates, and the location of the projects and if any the information on labor crimes are stated in the Information Box of each node along with their references.

Updated, Elaborated Open-Access Database in Today’s Tense Political Atmosphere

The freedom of the media in Turkey is shrinking with each day. The press is being censored directly by the government. What’s more, the partnerships that are established through legal concessions between media oligarchs and the governmental institutions render press a mere marketing tool and us uninformed about the processes, that in fact dispossess us of our air, our water, our soil and our public spaces.

Turkey, like all other market oriented states keeps the information exclusive to itself, and enhances its capacity to process and analyze the big data. The governmental institutions use this intelligence for establishing and maintaining mega and long-term projects at the cost of our habitat. Data and the intelligence is not transparent or open access. Yet, it is a global construct that we, the common people, have no access to data. We CAN collectively compile bits and pieces of data from resources that are open to public use; archive, correlate and map these data and see the big picture. With this idea, we gathered in Gezi Park during the resistance, channelled our energy to pursue the relations that dispossess us of our commons, and compiled public data in order to make the relations between the capital and power in Turkey visible.

For instance, you can navigate in the maps and find out that Agaoglu construction firm carried out the project Maslak 1453, and TOKI (Housing Development Administration of Turkey) and Emlak Konut (real estate investment trust) were the governmental partners, which provided the legal concessions that made this project possible. You may discover that the urban transformation projects such as Tarlabasi and Fener-Balat were conducted by Gap Construction which is owned by Calik Holding that also owns newspapers like Sabah and Takvim and TV channel ATV via Turkuaz Media Group. As in these examples, you can follow the pathways where the power reside, and pursue the partnerships of interest and create your own selection and share it on social media.

New Network Map Interface

Through the self-organizing software map, the names naturally find their position through connecting forces, revealing the central actors, indirect links, and organic clusters. This way, the central corporations, governmental institutions and persons on Networks of Dispossession maps come to the fore and the names who have multiple connections appear as dense organic clusters.

In the second version of Networks of Dispossession, there are new features to enhance the experience of traversal in the maps. You can use advanced search for finding persons, corporations and institutions instantly, jump from one node to the other and create your own pathways, or use the filtering feature by city and county and see for instance the projects conducted only in Beyoglu district.

What is more, you may click each node and find information such as the budget, the date, the image of the project, the connections of the given node, and if any, narratives of the labour crimes and references for each bits of these information on the Information box. You can also either take a screenshot of your path of traversal as jpeg or share the unique URL of your selected pathway by clicking the share button on the information box. This way, you will contribute in making these relations visible to the public.

Networks of Dispossession is open to participation and will continue issuing new versions. If you would like to join us, or you have public information on our nodes and relations, you may contact us by email mulksuzlestirme@gmail.com.

Selected pathways of power

In order for the visitors to navigate easily on the maps, we generated three pathways. We invite you to do the same, generate your own selections and share them on social media.

Dispossessing Projects:

- From the 3rd Airport to the 3rd Bridge, partnerships between the state and corporations

- Media patrons’ urban transformation and energy investments

- Developers and construction projects that benefit from TOKI (State owned Housing Development Administration) privileges

Partnerships of Dispossession:

- ASKON (Anatolian Lions Businessmen`s Association) and TUSKON (Turkish Confederation of Businessmen and Industrialists) board and corporate members

- İhlas Holding board members and connections

- The bridge between TUSKON (Turkish Confederation of Businessmen and Industrialists) and MÜSİAD (Independent Industrialists and Businessmen’s Association)

Dispossessed Minorities:

- Yenikoy Armenian Church Foundation’s properties that were entirely seized by the state

- Minority properties seized by Directorate General of Foundations

- Minority properties seized by Istanbul Metropolitan Municipality (İBB)

Click here to to download the selected images

To get updates, follow Network of Dispossession @mulksuzlestirme on Twitter.

Sıkça Sorulan Sorular

“Mülksüzleştirme” ne demek?

Mülksüzleştirme, bizlere - yani kamuya- ait olan kamusal alanlarımızı, bizlerin kararı sorulmadan kaybetmemiz demek. Bize ait olan arazilerin, binaların, meydanların, su kaynaklarının, sahillerin yine “bizler için” inşa ve/veya dönüşüm sürecine tabi tutulduğu söyleniyor, “kamu yararı”ndan bahsediliyor. Peki, gerçekten böyle mi? Örneğin, kuzey ormanlarının arazisinde havaalanı, köprü yapıldığında yeni bir “mülk”e mi sahip olacağız, yoksa müşterek varlığımız olan ormanın katledilmesiyle mülksüzleşecek miyiz? Hali hazırda kullanımda olan akarsular üstüne hidro elektrik santral (HES) yapıldığında o bölgede yaşayan halkın suyu devlet ve özel sermaye ortaklığıyla zorla elinden alınıyor, yani mülksüzleştiriliyor. Ayrıca bu tesislerin işletmeleri 49 yıllığına özel şirketlere verildiğinde bu hala kamunun ve dolayısıyla halkın tesisi midir?

Mülksüzleştirme Ağları çalışmasının amacı nedir?

Kentsel dönüşüm kent yakın tarihi için yeni bir kavram değil. Özellikle son on yılda kentsel dönüşümün artçıl etkileri, mimari doku, mahalle mücadeleleri ve benzeri sayısız konuda bilgi üretildi ve üretilmekte. Lakin Gezi direnişi sürecini de tetikleyen kentsel dönüşüm politikaları bu bilgi birikimine rağmen çözülemeyen ciddi sorunlara gebe. Dolayısıyla Mülksüzleştirme Ağları çalışması kent konusunda çalışan tüm aktörlere bilgi ve veri ilişkiselliği kurma, veri tabanı oluşturma ve bir sivil soruşturma / hesap sorma etiği geliştirme çağrısı niteliğindedir.

Ayrıca kentsel dönüşümün mağdurlarını değil, faillerini ifşa etme amacıyla yola çıktık. Normalde görünmeyen ilişkileri somut bir şekilde işaret edilebilir kılmak, mülksüzleştirmenin büyük resmini ortaya çıkarmak amacındayız.

Mülksüzleştirme Ağları çalışması nasıl ortaya çıktı?

Mülksüzleştirme Ağları çalışması 6 Haziran 2013’de Gezi Parkı’nda konuyla ilgilenen kişilerin bir araya gelmesiyle başladı. Kentsel dönüşüm ve mega projelerini yapan ve yaptıran şirketlerin diğer projeleri nelerdir? Bu şirketlerin dahil olduğu ve orman, sahil, su gibi kamu kaynaklarını özelleştiren diğer projeler ve bu projelerin ortakları kimlerdir? Bu projeleri üstlenen inşaat, müteahhit, mimarlık, emlak, turizm firmalarının ve taşeronlarının yöneticileri başka hangi kurumların yönetimindeler? Kentsel dönüşüm sürecinde devlet kurumları ile şirketler arasında müşterek varlıklarımızı elimizden alan ne tür ortaklıklar kuruluyor? Halkın cebinden çıkan vergiler, kamusal mülkün yeniden inşası/özelleştirilmesi/işletmesi üzerinden hangi sermaye gruplarına aktarılıyor? Bu ve benzeri iktidar-sermaye ilişkilerini açığa çıkaran sorularla ilgileniyoruz. Dolayısıyla bu ilişkileri tarayan, araştıran, bir araya getiren, yayımlayan bir işe kalkıştık.

Mülksüzleştirme Ağları çalışmasını yapanlar kim?

Gezi Parkı'nda bir araya gelen ve zamanla katılım ile büyüyen bir grup hukuçu, akademisyen, sanatçı ve gazeteciyiz. Gönüllüyüz, kimimiz ismini paylaşıyor, kimimiz anonim kalmayı tercih ediyor.

Mülksüzleştirme Ağları nasıl yapıldı?

Veri tabloları, üç aylık bir çalışmanın sonucu halka açık bilgilerin derlenmesi ile oluşturuldu. İstanbul Ticaret Odası, Türkiye Sicil Gazetesi, şirketlerin kendi sitelerindeki bilgiler ve medya taraması sonucu derlediğimiz bilgiler doğrultusunda ilerledik. Yapılan iş, hâlihazırda var olan bilgiler arasında ilişkiler kurup bunları görünür, işaret edilebilir ve dolayısıyla tartışılabilir kılmak. Ulaşabildiğimiz verileri biraraya getirerek, haritalarımızı birleştirdik, mülksüzleştirmenin resmini beyan ettik.

Mülksüzleştirme Ağları çalışması yapılırken şöyle bir yol izlendi: 1) Türkiye'deki kentsel dönüşüm ve mega projelerden yola çıkıldı, 2) Bu projeleri yapan ve yaptıran şirketler ve kurumlar toplandı, 3) Bu şirketlerin dahil olduğu ve orman, sahil, su gibi kamu kaynaklarını özelleştiren diğer projeler ve bu projelerin ortakları eklendi.

Ağ haritaları ne işe yarayacak?

Gezi ile başlayan süreçte en önemli ihtiyaçlardan biri doğru ve kapsamlı bilgi edinmek. Gerçek zamanlı bilgilendirme ihtiyacını (eylem yeri, doktor avukat internet ihtiyacı, olaylardan fotoğraflar ve videolar) sosyal medya araçları çok karşılamakta. Ancak sadece gerçek zamanlı değil, "geniş zamanlı" bilgilenme ihtiyacımız da var. Örneğin iktidarı oluşturan güç ilişkileri hakkında, kentsel dönüşümün paydaşları hakkında, bu paydaşlar arası stratejik ortaklıklar hakkında... Problem sadece bir bakanın damadının bir holdingin CEO'su olması değil, çok daha derin ilişkiler ağlarıyla karşı karşıyayız, ve bunu ancak beraber çalışarak ortaya dökebiliriz. Mülksüzleştirme Ağları herkesin hepimiz için katkıda bulnabileceği bir tür geniş zamanlı bilgi edinme çalışması. Bu haritalar birer referans olarak kullanıldığında bilgilenmenin hızlanabileceğini ve derinleşebileceğini düşünüyoruz.

Ağ haritalarını nasıl okuyabiliriz?

Öncellikle Mülksüzleştirme Ağları kentsel dönüşümde iktidar ve özel sermaye arasındaki ilişkileri geniş boyutta gösteriyor. Haritalarda baktığımızda hangi aktörler merkezi hangi aktörler kenarda, şirketler arasında ne gibi kümeleşmeler var, kümelerin arasında hangi aktörler köprü kurmakta bunları görsel olarak takip edebiliyoruz. Aktörlerin birbirlerine yakınlığı harita bağlamında benzerliklerine işaret ediyor.

Örneğin, haritada bir firma adıyla arama yaptığınızda bu firmanın aldığı ihaleler, ihale bedelleri, projenin ürettiği değer, şirketin diğer projeleri, yönetim kurulu üyeleri ve bu üyelerin ortak olduğu diğer firmalar, varsa inşaatlardaki iş kazaları-cinayetlerini ve yine varsa firmanın medya bağlantılarını görebileceksiniz. Bunlar hem görsel hem de yazılı olarak karşınıza çıkacak.

Haritalardan nasıl yararlanabiliriz?

- Gazetelerde yazacağınız haberlerde ve makalelerde haritalardan bilgiler ve görsel kullanabilirsiniz, ilişki zincirlerini hikayeleştirmek, dolaylı ilişkileri tekrar tekrar anmak, merkezi aktörlere dikkat çekmek, haritadan kümeler alıp yorumlamak ve başka yaratıcı şekillerde kullanabilirsiniz. Ayrıca haber araştırmanızda bulduğunuz yeni verileri bizimle paylaşırsanız haritalara ekleyebiliriz.

- Akademik araştırmalarınızda referans verebilirsiniz, mevcut verilerinizle karşılaştırma yapabilir, beraber yorumlayabilirsiniz. Yine araştırmanızda bulduğunuz yeni verileri bizimle paylaşırsanız haritalara ekleyebiliriz.

- Demokratik eylemlerde starteji taktik belirlemek için haritaları kullanabilirsiniz.

- Sosyal medyada haritadan bilgileri paylaşarak toplumsallaşmasına katkıda bulunabilirsiniz.

Haritalama sistemi nasıl işliyor?

Ağ haritası, yazılımla geliştirilimiş fizik simülasyonu sayesinde bağlantıların yay gibi davranmasını sağlayarak kendiliğinden organize oluyor, ve ilişkiler ağındaki merkezi aktörleri, dolaylı bağlantıları ve organik kümeleri gözler önüne seriyor. Projeler değerlerine göre boyutlandırılıyor. Birbiriyle sık ortaklık kuran şirketler yakın duruyor. Ayrıca bir çok şirket arasında sıkı ortaklık varsa bunlar ayrıt edilebilir bir küme oluşturma başlıyorlar. Sonra bu kümelerin merkezinde kimler var çeperinde kimler var, kümeler arasına köprü görevi gören şirketler, ya da yönetim kurulu üyeleri kimler görmeye başlıyoruz.

Haritada hangi projelere yer verdiniz? X-Y-Z niye yok?

Mülksüzleştirme Ağları çalışması yapılırken şöyle bir yol izlendi: 1) Türkiye'deki kentsel dönüşüm ve mega projelerden yola çıkıldı, 2) Bu projeleri yapan ve yaptıran şirketler ve kurumlar toplandı, 3) Bu şirketlerin dahil olduğu ve orman, sahil, su gibi kamu kaynaklarını özelleştiren diğer projeler ve bu projelerin ortakları eklendi.

Haritalardaki veriler her zaman güncel ve doğru mu?

Oluşturulan veri tabanına defalarca kontrol edilip teyit edilerek giriş yapılmakta. Her kayıdın bir ya da birden fazla kaynağı verilmekte. Dolayısıyla doğruluklarını kendiniz de kontrol edebilirsiniz. Şu anda gönüllü bir ekip tarafından araştırma ve editörlük sürdürülmektedir. Aradığınız verinin güncel olmadığını düşünüyorsanız, bir güncelleme varsa kaynağını kontrol edip bize gönderirseniz çorbada sizin de tuzunuz olur!

Haritalara Nasıl katkıda bulunabilirim?

Hiç sormayacaksınız sandık! Haritaların güncellenmesi ve devamlılığı herkesin katkısına ihtiyacımız var. Haritayı inceleyin, gördüğünüz eksiklikleri not edin. Sokakta yürürken gördüğünüz bir proje ilanının resmini çekin, mulksuzlestirme@gmail.com adresine yollayın. Unutmayın, kaynaksız bilgi girmiyoruz!

Participation

Mülksüzleştirme Ağları katılıma açıktır, aşama aşama devam etmektedir. Beraber çalışmak isterseniz ya da kaynak verebileceğiniz veriler varsa email ile iletişime geçebilirsiniz: mulksuzlestirme@gmail.com

To get updates

Credits

Çalışma Yaşar Adanalı, Ayça Aldatmaz, Burak Arıkan, Esra Gürakar, Özgül Şen, Zeyno Üstün, Özlem Zıngıl ve anonim katılımcılar tarafından gerçekleştirilmektedir. Ağ haritalama Graph Commons altyapısıyla sağlanmıştır.

Contact

mulksuzlestirme@gmail.com